Kripto Gerçekten Ne ile Alakalıdır?

“Güven” kelimesi, mühendislerin genellikle sıfır güven etkileşim sistemlerine, güvenilir işlemlere ve diğer güveni en aza indirilmiş teknolojilere atıfta bulunduğu blok zinciri endüstrisinde yoğun bir şekilde tartışılan bir terimdir . Blockchain’deki anlamının kişisel yorumları zaman içerisinde değişse ve farklı kavramlara evrilse de, güven her zaman kriptonun gerçekte neyle ilgili olduğunu anlamanın merkezinde olacaktır.

“Kendinden eminlik” ve aynı zamanda “barınak” anlamına gelen Eski İskandinav sözcüğü traust’tan türetilen güven, tarihsel olarak, insanların ve süreçlerin taahhütlerine sadık kalacağına dair inancın miktarına atıfta bulunmuştur.

Güven, iyi işleyen toplumların temelidir: yüksek güvene sahip toplumlar, azaltılmış karşı taraf riski ve daha adil anlaşmazlık çözümü sayesinde genellikle artan ekonomik faaliyete ve daha fazla sosyal uyuma sahiplerdir.

Ne yazık ki, temel sosyal ve ekonomik faaliyetleri kolaylaştırmaktan sorumlu kurumlara olan güven git gide sarsılmaya başlıyor. Örneğin, Gallup anketleri , ABD nüfusunun ülkenin önde gelen kurumlarının çoğuna olan güveninin son 45 yılda azalmakta olduğunu gösteriyor. Güvensizliğin kapsamı endüstriler ve ülkeler arasında farklılık gösterse de, yerleşik sistemlere yönelik mevcut olumsuz düşünceden, insanların daha adil çözümler aradığı açıkça ortadadır.

Blok zincirler, kripto para birimi, akıllı sözleşmeler ve oracle’lar, sosyal ve ekonomik faaliyetleri daha güvenli, şeffaf ve erişilebilir bir şekilde koordine etmek için yeni teknolojiler olarak ortaya çıkmıştır.

En önemlisi, bu teknolojiler, kullanıcıların günlük etkileşimlerde güvenini geri kazanmada kriptografik garantilerin gücünü ortaya koyuyor — buna genellikle kriptografik gerçek diyoruz.💫

Not: Bu makalede “uygulama” kelimesi geniş anlamda bir şirket, hükümet veya aynı platformdaki diğer kullanıcılarla, telefonunuza indirdiğiniz bir uygulama veya bir web sitesiyle etkileşime geçmek için herhangi bir arayüze atıfta bulunmak için kullanılıyor. Ek olarak, bu yazıda blok zincirleri açıklanırken, izinli blok zincirlerinin aksine yaygın olarak benimsenmeleri sebebiyle izinsiz blok zincirlere (örneğin Ethereum, Bitcoin) odaklanılmıştır.

Sorun: Toplumsal Güvende Bir Çöküş

Geleneksel kurumlara ve süreçlere olan güvenin çöküşü, modern toplumların pek çok alanında belirgindir. Aşağıda, yaşam kalitesini ve ekonomik refahı doğrudan etkileyen, güvensizliğe neden olan dört sorun listelenmiştir.

Verilerin ve Süreçlerin Merkezi Sahipliği

İnternetin orijinal olarak tasarlanma biçiminin bir sonucu, uygulamaların çoğunlukla merkezileştirilmesidir. Merkezileştirilmiş bir varlık, tipik olarak bir uygulamanın fikri mülkiyetine (IP) sahiptir, arka uç hesaplamasını kontrol eder, gelecekteki gelişimi hakkında önemli kararlar alır ve elde edilen herhangi bir veri ve gelirden kar elde eder. Bu merkezileştirme durumu, kullanıcılarla uygulamalar arasında kolayca kötüye kullanılabilen ve güvensizliği körükleyen (ve eşit olmayan) bir ilişki yaratır.

Örneğin, uygulamalar genellikle kullanıcıların eylemlerini tek taraflı olarak sansürleyebilir. Bu tür eylemler, yasa dışı faaliyetlerin kaldırılması gibi hizmet şartları sözleşmelerinin açık ihlali olarak haklı gösterilebilse de, sansürün belirsiz politikaların subjektif yorumlarına dayandığı birçok durum vardır.

Bu durum, özellikle platformun kendi finansal çıkarlarının tehlikede olduğu, dış politik veya sosyal baskıların uygulandığı veya kullanıcıların kişisel görüşlerinin platformun kendi fikirleriyle doğrudan uyuşmadığı durumlarda platformun güvenilir tarafsızlığını (belirli kişiler için veya kişilere karşı ayrımcılık yapılmaması) sorgular. Bu tür güçler, sosyal medya, finansal hizmetler, içerik akışı ve diğer çeşitli platformların belirli içerikleri sansürleme veya sansürlememe konusunda haklı olup olmadığı konusunda kutuplaştırıcı tartışmalara neden olur.

Merkezileşme aynı zamanda küçük insan gruplarının platform gelirinin nasıl dağıtıldığını ve geliştirmenin yönünü büyük ölçüde kontrol ettiği ve kullanıcıların fazla bir şey söylemediği güç yapılarına yol açar. Uygulama sahiplerinin genellikle uygulamaları başlatıp yönettikleri ve başarılarından bir dereceye kadar sorumlu oldukları doğru olsa da, kullanıcıların içerik oluşturucu olarak uygulamalara genellikle büyük değer sağladığı da doğrudur. Örneğin, kullanıcılar, reklam yoluyla doğrudan uygulama geliştiricileri tarafından paraya dönüştürülen, ürettikleri materyal aracılığıyla sosyal medya platformlarına değer verir. Bu, kuşkusuz, kullanıcıların adil bir tazminat, reklam ya da temsil alıp almadıklarını sorgulamalarına neden olur.

Kullanıcılar ayrıca hassas verileriyle uygulamalara güvenmek zorunda kalma konusunda daha fazla endişe duyuyorlar . Kullanıcılar, uygulamalarla etkileşim kurmak için genellikle hesap oluşturmak zorunda olduklarından, uygulamalar, kullanıcıların kişisel bilgilerini depolamaktan sorumludur. Bu merkezi depolama modeli , örneğin Equifax’ta olduğu gibi, çok sayıda veri ihlaliyle sonuçlanan bilgisayar korsanları için tek bir saldırı noktası açar. Uygulamaların, kullanıcılarla gelir paylaşmadan kullanıcıların verilerinden para kazanabilmesinin nedeni de budur.

Birçoğunun önerdiği gibi, “ eğer ücretsizse, o zaman ürün sizsiniz” çoğu Web2 ekonomik modelinin temelidindeki prensiptir.

Paylaşılmamış Doğruluk Duygusu

Güvensizliğin bir başka nedeni de, sosyal veya ekonomik bir ilişkiye katılanların her zaman aynı hakikat kaynağına göre hareket etmemeleridir. Örneğin, tüm katılımcıların kendi kayıtlarını tuttuğu birçok iş ilişkisi vardır. Tek bir katılımcıdan gelen dürüst bir hata, uzun bir uzlaşma sürecine yol açmakla kalmaz, aynı zamanda tarafların sözleşmeyi geciktirmek, yükümlülüklerinden kaçmak veya karşı taraflara yanlış bir başarı hissi vermek amacıyla kayıtlarında kasıtlı olarak tahrifat yapmaları da mümkündür.

Alman şirketi Wirecard’ın bilançosundaki 1,9 milyar Euro’luk eksik fonu kapatmak için sahte muhasebe uygulamalarına giriştiğinin ortaya çıkmasıyla birçok finansal hizmet şirketinin zarar ettiğini gören Wirecard skandalı bunun başlıca örneklerindendi. Benzer şekilde, 2007–2008 mali krizi, büyük ölçüde, zehirli ipoteğe dayalı menkul kıymetlere (MBS) ve MBS bağlantılı türevlere sistemik olarak aşırı maruz kalmasına ilişkin zayıf bir paylaşılan anlayış nedeniyle, küresel finans endüstrisini ciddi şekilde etkiledi.

Bu dinamiğin temelinde, kullanıcıların bir kurumla aralarındaki yasal ilişkiyi her zaman anlamadıkları gerçeği yatar. Yanlış anlama, kullanıcıların hizmet sözleşmelerini okumama hatası olarak yorumlanabilir kimi zaman. Fakat, kullanıcıların, bir dizi yoruma olanak sağlamak için kasıtlı olarak belirsiz yazılan ve yoğun yasal jargona sahip uzun sözleşmeleri okuyup anlamak için zaman ayırmasının beklenip beklenmediğini sormak belki daha adil olur. İşler iyi gittiğinde, yanlış anlamalar asla ortaya çıkmayabilir. Ancak, beklenmedik olaylar meydana geldiğinde, kullanıcılar genellikle bir kurumla ilişkilerinin pek de düşündükleri gibi olmadığını öğrenirler.

Robinhood’un yüksek ticaret hacmi döneminde GME hisse senedi alımlarını durdurabileceğini öğrendiğinde birçok tüccarın kör olmasının veya bankalarının onlara ATM’lerden bir günde yalnızca 60 € çekmelerine izin verildiğini bildirdiğinde Yunan vatandaşlarının 2015'te şok olmasının nedeni açık olmayan yasal ilişkilerdir.

Aynı yanlış anlaşılma, özellikle verilerinin nasıl toplandığı ve paylaşıldığı ve uygulamanın algoritmasının haber akışlarında gördüklerini nasıl belirlediği konusunda, kullanıcıların sosyal medya uygulamalarıyla kurduklarını düşündükleri ilişki için genellikle doğrudur. Özellikle algoritmalar, opak/kapalı yapıları nedeniyle güvensizliği körüklemiştir; kullanıcılar neden bazı materyallerin çok tercih edildiğini ve diğer materyallerin hiç gösterilmediğini anlayamamaktadır. Bu netlik eksikliği, doğal olarak, kullanıcıların gerçek ve güvenilir kabul edilen haberler ve olmayan haberler etrafında siyasi önyargı veya açıklanmayan etkiler önermesine yol açarak güvenin daha da sarsılmasına neden olur.

Uygulama ve Hesap Verebilirlik Eksikliği

Anlaşmazlıklar belirli durumlarda kaçınılmazdır, bu nedenle ortaya çıktıklarında bunları genellikle adil olarak görülen bir şekilde çözmek çok önemlidir. Ancak zorluk, daha büyük kurumların uyuşmazlık çözüm süreçlerinde genellikle asimetrik avantajlara sahip olmasıdır. Bu durum, kullanıcının başarılı bir dava açmak için zamanı, sermayesi veya etkisi olmadığı için kurumun belirtilen taahhütlerinden vazgeçmek için daha fazla hareket alanı olduğunu bildiği yerleşik kurumlar ve perakende kullanıcılar arasındaki sözleşmelerde özellikle endişe vericidir. Aslında, bazı gelişmekte olan ülkelerde hukuk sistemi, güçlü etkiler ve rüşvet karşısında o kadar güvenilmezdir ki, belirli ekonomik ilişkiler pratik değildir!

Uyuşmazlık çözümü süreçlerine duyulan güvensizlik, aynı zamanda, bir kurumun çok güçlü ve bir toplumla bütünleştiği ve “ başarısız olamayacak kadar büyük ” hale geldiği bir dinamiğe de tabidir(hükümetlerin kötü kararlar verdikten sonra kurtaracakları kurumları tanımlamak için kullanılan bir ifade, çünkü başarısızlık çok fazla sistemik risk barındırır.)

Terim ilk olarak, 2007–2008 mali krizi sırasında zehirli MBS varlıklarına aşırı maruz kalma nedeniyle iflas eden büyük bankacılık ve finansal hizmetler şirketlerinin kamu tarafından kurtarılmasından türetilmiştir.

Benzer bir dinamiğin, enflasyonu kontrol etme ve ekonomik istikrarı destekleme hedeflerine rağmen yüksek enflasyon ve artan ekonomik eşitsizliğin hüküm sürmesi nedeniyle, hükümetler ve merkez bankalarının hesap verebilirlik eksikliğinde de görülebileceği iddia edilebilir.

Verimsiz Çok Adımlı Süreçler

Güvenilir üçüncü tarafların ve manuel doğrulama tekniklerinin eklenmesiyle, düşük güvene sahip sosyal ve ekonomik ilişkilerin riskleri bir şekilde dengelenebilir. Ancak, bu süreçler artan maliyetleri, daha uzun bekleme sürelerini ve ek güven varsayımlarını içerir. Bu tür verimsizliklere maruz kalan bir sektör, 2020'de 200 dolarlık bir işlemin ortalama %6,5 ücrete tabi olduğu ve bazen ödemenin 24 saatten fazla sürdüğü uluslararası havalelerdir. Teknik olarak, dijital teknolojideki gelişmeler göz önüne alındığında, havaleler neredeyse anında olabilir, ancak tüm bankalar birbirine güvenmiyor. Bu nedenle, ödemelerin nihai varış noktalarına ulaşmak için birkaç muhabir banka aracılığıyla yönlendirilmesi, ücret alınması ve yol boyunca ödeme süresinin uzatılması gerekir.

Çözüm: Blok Zinciri ve Oracle Tabanlı Güven Ağları

Karşı tarafların belirtilen taahhütlerini yerine getirmeleri için birbirlerine veya üçüncü bir tarafa güvenmesi yerine, etkileşimlerini kolaylaştıran altyapı adil sonuçları garanti edebilirse ne olur? Peki ya bu altyapının merkezi bir yöneticisi veya sahibi yoksa?

Bu hedeflere ulaşmak için, bu altyapının iki temel tasarım ilkesini içermesi gerekir: minimum düzeyde çıkarımsal koordinasyon ve güveni minimuma indirilmiş yürütme.

Blok zincirler, bu iki özelliği birleştirerek, kodu; güveni en aza indirilmiş bir şekilde yürüten minimum düzeyde çıkarımcı koordinatörler olarak hizmet eder.

Blok zincirleri, merkezi yöneticileri olmadığı için bu tür özellikleri sağlarlar, ancak ağdaki belirli veri ve varlıklara kimin sahip olduğuna dair doğru bir defteri tutmak için finansal olarak teşvik edilen merkezi olmayan bilgisayar ağlarıdır.

Birisi yeni bir varlık oluşturduğunda, mevcut bir varlığı başka bir kullanıcıya aktardığında veya blok zincirinde veri depoladığında, merkezi olmayan bir düğüm ağı, onaylanmadan önce her etkileşimin geçerliliği hakkında bir fikir birliği oluşturmalıdır. Örneğin, bir kullanıcı bir hesaptan diğerine para göndermek isterse, blok zinciri kullanıcının işlemi gerçekleştirmeden önce işlemi finanse etmek için yeterli paraya sahip olduğunu doğrulayacaktır.

Merkezi olmayan konsensüs ve kriptografi, kriptografik gerçeğin temelini oluşturmak için blok zincirlerinde birleştirilir(blok zinciri defterinde halihazırda depolanmış ve doğru kabul edilen tarihsel bilgilerin doğrulanmasına dayalı yeni işlemlerin doğrulanmasıdır). Bu anlamda, blok zincirler deterministiktir, çünkü yeni işlemleri onaylamak yeni veya harici bilgi gerektirmez.

Blok zincirleri hakkında daha derin bir anlayış için şu makalelere bakabilirsiniz: Blok Zinciri Teknolojisi Nedir? ve Blok Zincirleri ve Oracles: Benzerlikler, Farklılıklar ve Sinerjiler.

Birçoğu blok zincirleri kripto para tabanlı ödeme sistemlerini desteklemek için tanırken, blok zincirler akıllı sözleşmelere destekleri sayesinde çok daha fazla fayda sağlar.

Akıllı sözleşmeler, manipülasyona karşı korumalı bir şekilde blok zincirler üzerinde çalışan “x gerçekleşiyor ise, o zaman y yap” programlarıdır.

Geliştiriciler, merkezi olmayan uygulamalar (dApp’ler) oluşturmak için bir veya daha fazla akıllı sözleşme kullanır; akıllı sözleşmeler, esasen kullanıcıların dApp ile etkileşime girerken uyması gereken hüküm ve koşulları temsil eder. Akıllı sözleşmeler hakkında ayrıntılı bilgi için şu makaleye göz atın: Akıllı Sözleşme Nedir?

Oracle’lar, gelişmiş dApp’ler oluşturmak için kritik öneme sahiptir. Blok zincirlerin güvenlik altına alınma biçimleri nedeniyle, doğal olarak dış dünyayla bağlantıları kesilir —oracle’sız blockchainler internet’siz bir bilgisayara benzer.

Oracle’lar, blok zincirleri için harici veri ve sistemlerle etkileşime girmelerine izin veren altyapıyı desteklemektedir. Bunu yaparken, Oracle’lar, akıllı sözleşmelerin, yürütmelerini tetiklemek için harici verileri kullanmasını (örneğin, bir bahsi kapatmak için spor karşılaşması sonuçları), ödeme için harici sistemlere veri göndermesini (örneğin, bir banka ödemesini gerçekleştirmek için ödeme mesajları), akıllı sözleşmelerle birlikte çalışmasını veya bir blok zincirinde yapılması mümkün olmayan veya pratik olmayan hesaplamaların yapılmasını sağlar.

Bu bağlamda, oracle’lar, tek bir uygulama oluşturmak için zincir üstü kodu zincir dışı kodla (gerçek dünya verileri ve blockchain altyapısını) birleştirerek hibrit akıllı sözleşmelere olanak tanır.

Chainlink , Oracle hizmetlerine güveni en aza indirilmiş mülkler getirmek ve Oracle sağlayıcılarından rant arayışını azaltan rekabetçi pazarları etkinleştirmek için merkezi olmayan oracle ağlarına (DON’lar) öncülük eediyor.

Sonuç, Merkezi Olmayan Finans (DeFi), Fungible Olmayan Jetonlar (NFT’ler), Oynat-Kazan oyun (P2E), merkezi olmayan sigorta ve daha fazlası gibi Chainlink DON’ları tarafından etkinleştirilen yeni akıllı sözleşme kullanım durumlarında bir patlama oldu.

Oracle ve Chainlink hakkında daha fazla bilgi edinmek için şu makaleye bakabilirsiniz: Blockchain Oracle Nedir?.

Blok zincirleri ve oracle kombinasyonu, ekonomik ve sosyal faaliyetleri koordine etmek için uçtan uca bir güven ağı sağlar. Blok zincirleri, dijital sözleşmeleri kodlamak, izlemek ve uygulamak için kurcalamaya karşı korumalı arka uçlar görevi görürken, oracle’lar akıllı sözleşmelerin gerçek dünyadaki olayları doğru bir şekilde doğrulamasını, eski sistemlerle sorunsuz bir şekilde etkileşime girmesini ve blok zincirleri arasında güvenli bir şekilde birlikte çalışmasını sağlar. Bu model, uygulamaları ve dijital sözleşmeleri olasılıklı ve insan aracılıdan deterministik ve merkezi olmayan konsensüs yoluyla doğrulanmış hale getirir.

Gelecek: Kriptografik Gerçeğin Gücüyle Yenilenen Toplumsal Güven

Yukarıda ana hatları verilen orijinal sorunlara blok zinciri ve oracle destekli güven ağlarını uygulayarak, süreçlerin ve insanların anlaşmalarına ve kayıtlarına bağlı kaldığı, gerçeğe dayalı bir dünya inşa etmek mümkün hale gelir.

Verilerin Kendi Kendine Sahipliği ve Süreçlerin Merkezi Olmayan Mülkiyeti

Blok zinciri teknolojisinin en büyük faydalarından biri, sosyal veya ekonomik faaliyeti kolaylaştırmaktan sorumlu uygulamaların/kurumların merkezden uzaklaştırılmasıdır.

Blockchain teknolojisi, platformların finansal, politik veya sosyal baskılar nedeniyle kullanıcıları keyfi olarak sansürleme yeteneğinin büyük ölçüde kaldırıldığı, güvenilir bir şekilde tarafsız platformlar oluşturabilir.

Şartlar ve koşullar akıllı sözleşmelere kodlanıp blok zincirinde saklandıktan sonra, kullanıcılar ve dApp’ler arasındaki ilişki herkes için şeffaf hale gelir ve herhangi bir taraf veya merkezi bir yönetici tarafından geçersiz kılınamaz.

Merkezi olmayan sistem tasarımı, aracıları koruyucu olarak da ortadan kaldırır. Bunun yerine, blok zinciri, dApps tarafından üretilen tüm verilerin herkese açık olarak görüntülenebilir ve değiştirilemez olduğu ve kullanıcıların verilerinin/varlıklarının yalnızca sahip oldukları özel anahtarlar aracılığıyla doğrudan kontrolüne sahip olduğu vesayetsiz bir kolaylaştırıcıya benzer.

Örneğin, herkes Bitcoin defterinin tüm işlem geçmişini görüntüleyebilir ve herkes Bitcoin’lerini banka olmadan ağdaki diğer kullanıcılara saklayabilir ve gönderebilir.

Ek olarak, kullanıcıların hassas bilgileri dApp’lere kamuya açıklamadan kanıtlamalarına izin vermek için inşa edilen Chainlink’in DECO’su gibi gizliliği koruyan oracle çözümleri ortaya çıkıyor . Örneğin, bir kullanıcı, adresini veya tam bakiyesini dApp’e açıklamadan, belirli bir yargı bölgesinde yaşadığını veya banka bakiyesinin belirli bir miktarın üzerinde olduğunu kanıtlayabilir; sonuçta, dApp’lerin kimlik bilgilerini depolamaya devam ederken bunları kullanma sorumluluğunu ortadan kaldırır.

Blockchain’ler ve destekledikleri dApp’ler de nakit akışlarına erişimi demokratikleştiriyor. Örneğin, Ethereum blok zinciri, ağda bir doğrulayıcı olmak için dünyadaki herkesin yerel ETH kripto para birimini belirli bir akıllı sözleşmede stake edebileceği(yani gözetimsiz bir şekilde kilitleyebileceği) bir hisse kanıtı konsensüs modeline geçiyor.Doğrulayıcı olurken, kullanıcı, kullanıcı işlemlerini doğrulamak için bir ödül olarak Ethereum blok zinciri tarafından üretilen değerin bir kısmını kazanabilir.

Benzer dinamikler, düşük kaymalı işlemler için tasarlanmış merkezi olmayan bir borsa olan Curve gibi DeFi uygulamalarında da mevcuttur . Curve’de kullanıcılar, yerel CRV jetonunu, dört yıla kadar bir akıllı sözleşmede kilitlemeyi seçebilir; bu, onlara dApp üzerinde yönetim hakları ve dApp tarafından oluşturulan tüm işlem ücreti gelirinin %50'sinin orantılı bir yüzdesini sağlar.

Paylaşılan Gerçek

Blok zincirleri ve dApp’ler, genellikle tüm kullanıcıların dApp’e güç sağlayan kod ve işlemlerinden üretilen veriler hakkında ortak bir anlayışa sahip olduğu açık kaynaklı teknolojilerdir. Esasen blok zinciri, tüm katılımcılara eşit olarak sunulan, uzlaşma anlaşmazlıklarını ortadan kaldıran ve herhangi bir sistemik riski şeffaf hale getiren tek, halka açık bir kayıt deposudur.

İşlemler, tek bir kullanıcı veya yöneticinin görüşünün aksine, merkezi olmayan bir fikir birliği mekanizması aracılığıyla da doğrulanır; bu, kullanıcılar ve dApp’ler arasındaki ilişkinin kodlanmış şartları izleyeceği anlamına gelir.

Oracle, dış bağlantıları doğrulamaya genişletildiğinde, doğrulama ve yürütmede herhangi bir tek noktayı önlemek için genellikle merkezi olmayan bir düğüm ağı ve çok sayıda veri kaynağı kullanır. Örneğin, Chainlink Fiyat Beslemeleri , kullanıcılara borç verme , türevler, sabit paralar ve daha fazlası gibi finansal hizmetler sağlayan bir dApp koleksiyonu olan Merkezi Olmayan Finans’ı (DeFi) desteklemek için blok zincirlerinde gerçek zamanlı varlık fiyatları sağlayan DON’lardır .

Ortak gerçeği üretmek için diğer kehanet çözümleri arasında , eski Coinbase CTO’su ve A16Z Genel Ortağı Balaji Srinivasan tarafından önerilen Kayıt Defteri yer alıyor. Kayıt Defteri, kökenini kanıtlamak için blok zincirleri üzerindeki verileri kriptografik olarak imzalamak için oracle’ları kullanan ve doğrulanabilir bir bilgi kaynağı oluşturmaya yardımcı olan bir kavramdır. Sahte haberleri, derin sahtekarlıkları ve gizli haber geri çekmelerini önlemeye yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda veri kaynaklarının ve analistlerin tarihsel güvenilirliğini izleyen itibar sistemlerinin temeli olabilir.

Konsensüse Dayalı ve Kriptografik Olarak Zorlanan Taahhütler

Blok zincirler, merkezi olmayan konsensüs yoluyla ağlarındaki işlemleri doğruladığından, anlaşmazlıklar sırasında daha büyük karşı tarafların sahip olduğu asimetrik avantajlar genellikle ortadan kalkar. Bir hata yapıldıktan sonra dApp’leri kurtaracak veya yinelemeye basacak bir blok zinciri yöneticisi yok. Bunun yerine blok zincirler, fikir birliği mekanizmasını kurcalamayı veya önceden depolanmış verileri değiştirmeyi son derece zor hale getirmek için insan yöneticilerini kriptografi ve finansal teşviklerle güvence altına alınan merkezi olmayan ağlarla değiştirir.

Blok zincirler ve dApp’ler değişikliklere izin verecek şekilde oluşturulabilirken, merkezi Uygulamalarda görülen tek taraflı karar vermenin aksine, genellikle birçok bağımsız kullanıcı arasında sosyal fikir birliği gerektirir. Bu nedenle birçok dApp, kullanıcıların değişikliklere oy verdiği merkezi olmayan özerk kuruluşlar (DAO’lar) tarafından yönetilir. Aslında, birçok dApp’in, DAO’ları tarafından tekliflere belirteç ağırlıklı oylar yoluyla karar vermek için kullanılan kendi yerel belirteci vardır.

Dijital sözleşmeleri uygulamak için son derece kurcalamaya dayanıklı ve küresel olarak erişilebilir bir blok zinciri platformu, karşı taraf riskini büyük ölçüde azaltır. Birçok blok zinciri ve dApp, katılımcılardan gelen kötü davranışlar için otomatik olarak uygulanan cezalar getirerek bunu bir adım daha ileri götürür.

Örneğin, hisse kanıtı blok zincirleri, bir ceza biçimi olarak stake edilen tokenlerinin bir kısmına el koyarak kötü niyetli davranan doğrulayıcıları cezalandırabilir. dApps ayrıca kullanıcıların sermayesini emanette tutabilir ve yalnızca belirli olayları doğruladıktan sonra dağıtabilir, bu da kaybeden tarafın ödemeden vazgeçmesini neredeyse imkansız hale getirir.

➙Merkezi olmayan oracle ağları, kesin gerçeği üreterek benzer güvenceler sunar; burada her bir dApp, dış dünyadan gerçeği tam olarak nasıl elde etmek istediklerini ve bu sınırların dışında kalan şeyleri tanımlar. Bu anlamda, bazı kullanıcılar farklı veri kaynaklarına güvenirken, diğerleri Oracle ağının daha fazla merkezden uzaklaştırılması için ödeme yapmak isteyebileceğinden, Oracle’lar akıllı sözleşmeler için harici olayları doğrulamada daha esnektir.

Kullanıcılar oracle mekanizmasını nasıl tasarlarlarsa tasarlasınlar, onların ihtiyaçlarına hizmet etmek için yeterli olduğu konusunda hemfikir olmalıdırlar. Kullanıcılar ve oracle’lar arasındaki anlaşma, manüplasyonu önlemek ve tamamlandıktan sonra ödülleri/cezaları otomatik olarak uygulamak için bir Hizmet Düzeyi Anlaşması (SLA) akıllı sözleşmesine dönüştürülebilir.

Kesin gerçeği sağlayan bir oracle hizmetine bir örnek, Chainlink Doğrulanabilir Rastgele İşlevidir (VRF). Chainlink VRF, zincir dışı rastgele sayılar ve kriptografik kanıtlar oluşturmak için Oracle teknolojisini kullanır. Daha sonra bunları zincir üzerinde yayınlar; burada blok zinciri, rastgele sayının oraclelar tarafından değiştirilmediğini doğrulamak için kriptografik kanıtı kullanır.

NFT ve oyun uygulamaları , özel NFT ödüllerinin kazananlarını seçmek ve ganimet kutularının içeriğini belirlemek gibi çeşitli zincir üstü işlevleri gerçekleştirmek için Chainlink VRF tarafından sağlanan rastgeleliği kullanır. Daha da önemlisi, oyun geliştiricileri/NFT yaratıcıları bile rastgele sonucu etkileyemezken, kullanıcılar sürecin adil ve tarafsız olduğunu bağımsız olarak doğrulayabilirler.

Verimli Eşler Arası Süreçler

Blok zincirler yalnızca hesaplamaları için daha yüksek güvenlik, güvenilirlik ve doğruluk garantileri sağlamakla kalmaz, aynı zamanda eşler arası bir şekilde çalışırlar. Aracıları ortadan kaldırarak, kira arama ve uzlaşma süreleri azaltılabilir. Bu, Ethereum 2 katmanı ölçeklenebilirlik çözümlerinde en belirgindir. Ethereum’un üzerine inşa edilmiş, daha düşük maliyetler ve daha yüksek verim için optimize edilmiş ağlar ve güvenliklerini temel katman Ethereum blok zincirinden almaya devam eder.

➙ Katman 2 çözümleri ile kullanıcılar, standart bir uluslararası havale ücretinden daha düşük bir ücret karşılığında, dünyanın herhangi bir yerindeki herhangi bir kişiye herhangi bir miktardaki eşler arası ödemeleri birkaç dakika içinde yapabilirler.

➙Bu eşler arası kalite aynı zamanda Arbol ve Etherisc tarafından oluşturulanlar gibi yeni parametrik sigorta dApp’lerinde de kendini gösteriyor .

➙Akıllı sözleşme, bir oracle ağı belirli bir sigortalanabilir olayın sonucunu onayladıktan sonra, örneğin belirli bir bölgedeki mevsimsel yağış miktarına göre mahsup sigortası veya uçuşların iptal edilip edilmediğine göre belirlenen uçuş sigortası gibi poliçeyi düzenler.

Oracle raporu teslim edildiğinde, akıllı sözleşme, herhangi bir insan onayına ihtiyaç duymadan emanetten tazminatı anında serbest bırakabilir.

Blockchain Endüstrisinde Çalışmaya Başlayın

İnternetin yenilik zaman çizelgesi herhangi bir gösterge ise, toplum blok zinciri ve oracle teknolojisini kullanarak mümkün olanın yalnızca yüzeyini çizdi . Olasılıklar gerçekten sonsuzdur ve toplumun en temel sosyal ve ekonomik süreçlerinde güveni yeniden tesis etme potansiyeline sahiptir.

✔ Blockchain teknolojisi ilginizi çekiyorsa ve sektörde çalışmaya başlamak istiyorsanız, geniş bir yelpazenin olduğu Chainlink Labs gibi endüstri lideri kuruluşlarda kariyer oluşturmaya ve keşfetmeye nasıl başlayacağınızı öğrenmek için Akıllı Sözleşme Geliştiricisi Nasıl Olunur adım adımımıza göz atabilirsiniz!

Daha fazla bilgi edinmek için

Blockchain ve oracle teknolojilerine daha fazla aşina olmak istiyorsanız, blogumuzdaki büyüyen eğitim materyalleri listesini okumanızı öneririz. İyi bir başlangıç ​​paketi şunları içerir:

Daha teknik bir şey istiyorsanız, orijinal Chainlink teknik incelemesini , Chainlink 2.0 teknik incelemesini ve geliştirici belgelerini okumanızı öneririm.

Blockchain ekosisteminde düzenlediğimiz etkinliklerden haberdar olmak için Meetup sayfamıza kaydolabilir, Telegram grubuna girebilir, Twitter’dan takip edebilirsiniz!

Nasıl ulaşacağınızı biliyorsunuz! Görüşmek üzere ❀

Website | Medium | Twitter | Telegram |