💭Akıllı Sözleşmeleri Hukuki Yapımıza Nasıl Entegre Ederiz? 🛠️

Selam değerli arkadaşlarım ve okuyucularım.👯‍♀️

Ben Elif Hilal! 🔮 Blockchain teknolojisi, akıllı sözleşmeler, web3 ve hukuk alanlarında türkçe ve ingilizce içerikler üretiyorum. Bu konularda sorunuz ya da paylaşmak istediğiniz düşünceniz olursa mutlaka beklerim ⛱️

Her şeyden önce OpenLaw’a bu yazıyı incelediği için ve akıllı sözleşmeler ile mevcut hukuk sistemlerinin kesişimi hakkında harika bilgiler verdiği için teşekkür ederim. 🙏

🙂 Akıllı sözleşmeler , kağıt üzerindeki hukuki sözleşmeleri dijitalleştirmenin güvenilir bir yolu olabilir, özellikle yakın gelecekte bu gelişmeleri çokca duyacağımızı düşünüyorum. Özellikle manipülasyona karşı korumalı ve merkeziyetsiz bir altyapı kullanarak iş mantığını otomatikleştirmenin yollarını sunarak şirketlerin ve bireylerin birbirleriyle etkileşim biçimi konusunda devrim yaratabilirler.

Bununla beraber tartışacağımız bir soru, akıllı sözleşmeler çok büyük ticari faydalar sunarken, bir mahkemede yasal olarak bağlayıcılığı var mıdır? Bu soruyu yanıtlamak için mevcut yasal anlaşmaların yapısını ve bunların akıllı sözleşmelere nasıl dönüşebileceği hala araştırılıyor.🙂 Biz de araştırıyor ve uygulamalar üzerinde deniyoruz.

Hukuki Anlaşmaların Mevcut Durumuna Bir Göz Atalım 👀👀

Cornell Hukuk Fakültesi’ne göre sözleşme şartlarına baktığımızda bir sözleşme “özel taraflar arasında kanunla uygulanabilir karşılıklı yükümlülükler yaratan bir anlaşmadır. ✐

Yine Cornell Hukuk Fakültesi’ne göre yasal olarak uygulanabilir bir sözleşmenin (çoğu yargı alanında) temel unsurları şunlardır:

1- 👉 karşılıklı rıza (zorlama/baskı olmaksızın anlaşma);

2- 👉geçerli bir teklif ve kabul ile ifade edilir (tüm tarafların imzaları ve onayları);

3- 👉 yeterli değerlendirme ;

4- 👉kapasite (yaşı olgun ve aklı başında olmak );

5- 👉 yasallık (yasal faaliyete dahillik).

Yasal/hukuki sözleşmeler, ağırlıklı olarak, gerektiğinde özelleştirilen ve çeşitli standart endüstri şartlarına dayanan yazılı belgeler ve dokümanlardır.

Şirketler genellikle her işlem veya durum için yeni sözleşmeler hazırlamakla uğraşmazlar. Bunun yerine, güvenilir sektör şablonlarını kullanırlar ve değişikliklerini eklerler veya belirli bir iş ilişkisi türünün temeli haline gelen bir dizi özelleştirilmiş anlaşma oluştururlar. (çoğu şirket)

➡️Günümüzde çoğu yazılı hukuki belge, dosya dolaplarında kağıt sözleşmeler olarak veya bilgisayar sabit disklerinde dijital PDF’ler olarak saklanıyor.Eminim ki bu size çok aşina bir durum 🤓 Yazılı sözleşmeler, yasal olarak uygulanabilir olması için tüm tarafların fiziksel olarak yazılı bir imzasını gerektiriyor.

Dijital sözleşmeler (elektronik sözleşmeler olarak da anılır), imzanın elektronik olarak bir e-imza yoluyla yapılması dışında, yazılı sözleşmelerle aynı özelliklere sahiptir.✔

Sergey Nazarov’un tekrar tekrar belirttiği gibi, bugün sözleşmeler olasıdır, çünkü her bir taraf muhtemelen sözleşmenin sonuna kadar devam edecek ve zamanında ödeme yapacaktır. Bununla beraber gerçek dünyada birçok taraf, kasıtlı veya kasıtsız olarak pazarlığın sonunu getirmez, gecikmeler ve anlaşmazlıklar doğar. Bu durum da doğal olarak karşı tarafların yükümlülüklerini yerine getirmemesi, geç nakit akışları, öngörülemeyen giderler, yanlış bütçeler, artan davalar ve diğer çeşitli sorunlar gibi bir dizi rahatsızlığa yol açar🧐

Sözleşmelerin olasılıklı olmasının nedeni, sözleşme sürecinin sözleşmeyi yürütmek ve halletmek için taraflar arasında ileri-geri eylemleri gerektirmesidir.

Her bir taraf, diğer tarafın zamanında harekete geçeceğine güvenmeli ve daha sonra karşı tarafların eylemlerini doğrulamak için uzlaşmalıdır. Bu, diğer tarafların sınırlarını test etmek ve/veya onları harekete geçmeye zorlamak için genellikle duruşa ve oyunculuğa yol açan bir e-posta/telefon etiketi oyununu içerir.

Büyük şirketler, daha küçük satıcılara baskı yaparak ödemeleri hemen almalarına olanak tanıyan belirli avantajlara sahiptir. Bu karşı taraf riski, şirketlerin eylemi geciktirdiği veya reddettiği uluslararası anlaşmalara kadar uzanır ve uluslararası davaların maliyetleri ve komplikasyonları nedeniyle çözümü daha da zorlaştırır. Haliyle, yerel davalar ve uluslararası davaların maliyetleri arasında uçurum var😒

Akıllı Sözleşmelere Geçiş Süreci

Akıllı sözleşmeler , merkeziyetsiz altyapı üzerinde yürütülen belirleyici, güvenilir ve manipülasyona karşı korumalı dijital sözleşmelerdir.

Akıllı sözleşmeler söz konusu olduğunda iki veya daha fazla taraf bir sözleşmenin şartlarını kabul ettiğinde, sözleşmeyi (veya bölümlerini) koda dönüştürür ve sözleşmeyi her iki taraf için otomatik olarak depolayan, sürdüren, yürüten ve düzenleyen ortak altyapıya gönderir.

Sözleşmenin, dağıtılmış bir defter (decentralized ledger — blockchain) aracılığıyla paylaşılan altyapı üzerinde çalışması, tüm taraflara yeni ve farklı avantajlar sunar. Ne gibi mesela?

✅Mesela sözleşmeyi çalıştırmak ve depolamak için blockchain kullanmak, sözleşme belirleyici hale gelir (sonuçlar doğrudan verilerle belirlenir).

✅Karşı tarafın harekete geçmesini beklemek, eylemlerini doğrulamak ve manuel olarak veri girmek yerine, bu eylemlerin tümü akıllı sözleşme tarafından otomatikleştirilir. Kağıda yazılan sözleşmelerden daha güvenilir bir hale de gelir.

✅Akıllı sözleşme, sözleşmenin kodu (şartlar) ile sözleşme olayları hakkında aldığı harici veri beslemeleri arasındaki etkileşime dayalı olarak (bakım, veri girişi, yürütme, uzlaşma) otomatik olarak yürütülür.

✅Bir diğer avantaj da verilerin değiştirilmezliğidir. Hiçbir taraf paylaşılan altyapı veya veriler üzerinde kontrol sahibi değildir ve bu nedenle taraflardan hiçbiri sözleşme yükümlülüklerinden kaçamaz veya sonucu değiştiremez.🌱

OpenLaw’ın yakın tarihli bir blog gönderisinde şu açıklamayı görüyoruz :

“OpenLaw hukuki sözleşmeleri; yapılandırılmış hesaplanabilir dosyalara, yani okunabilen, yazılabilen veya etkileşime geçilebilen veri nesnelerine dönüştürürSonuç olarak, hukuki anlaşmaların artık tozlu dosya dolaplarında veya ayrıştırılması zor Microsoft Word Dosyaları veya PDF’lerde sıkışmasına gerek yok. Yazılım gibi çalışabilirler.”

🌱 Yukarıda belirttiğim gibi akıllı sözleşmeler; paylaşılan, veriye dayalı, ancak merkeziyetsiz altyapı üzerinde çalışan programlanabilir bir yazılım gibi davranır.

✅Bu tanımdan yola çıkarak, küresel ticareti mevcut hukuki ve akıllı sözleşme biçiminde temsil eden basitleştirilmiş bir sözleşmeyi inceleyelim istiyorum. Bir akıllı sözleşme söz konusu olduğunda süreç nasıl işler, hukuki sözleşme olduğunda nasıl işler? Bakalım beraber 🪺

Anlaşma Koşulları Şöyle 💭 🍄

Sözleşme, bir Avrupa İlaç şirketi olan Novartis ile ABD’li bir perakendeci olan Walgreens arasındadır. Ek olarak bu sözleşme, Walgreens’ten Novartis’e farmasötik ürünler için bir dizi koşula dayalı ödemeyi ana hatlarıyla belirtir:

Malların Novartis’ten Walgreens’e hareketi birkaç aracıyı da içerir:

Mevcut Form — Hukuki Sözleşme

Anlaşan firmalar bir sözleşmeyi kabul ederler ve fiziksel imza almak için faksı ileri-geri gönderirler. Biliyoruz ki sözleşmelerin olmazsa olmazı imzadır.

Hem şirketler hem de bankacılık ortakları, faturaların ve sözleşmenin bir kopyasını dosya dolaplarında/veritabanlarında inceler ve saklar.

Bu durum söz konusu olduğunda, ortak bir ortamın ya da mekanın olmaması, mallar aracılar arasında geçtiğinde çok sayıda kontrol noktasıyla sonuçlanır. Mesela taşıma rotasındaki her bir adım, farklı operasyonel platformlar arasında fiziksel belge alışverişini ve genellikle bir tür manuel veri girişi/doğrulamayı içerir. Sözleşme tarafları bir araya gelecek, imzalar atılacak, diğer üçüncü taraflara gidilecek… Bu durum da zaman gecikmelerine, sık sık yanlış iletişimlere, uzlaşma yüküne ve artan anlaşmazlıklara yol açar.

Yenilikçi Form — Akıllı Sözleşme ☺☻

Taraflar arasında yine aynı sözleşme söz konusudur. Taraflar, akıllı sözleşmeyi (kodlu anlaşma) kabul eder ve e-imzaları ile imzalarlar. Sözleşmedeki içeriğe bakılarak detaylar belirlenir, akıllı sözleşme haline getirilir, ve bu sözleşmeyi yaşam döngüsünün geri kalanı boyunca taşıyan blokzincirine gönderirler.

Her aracı, e-imzalar (yetkilendirme), Web API’leri (GPS takibi, Gümrük) ve IoT cihazları (kalite kontrol ve miktar kontrolleri için sıcaklık sensörleri ve RFID çipleri) aracılığıyla ilgili bilgilerini doğrudan akıllı sözleşmeye (özel anahtarlarla imzalayıp) gönderir. 💫

Veriler tüm koşulların karşılandığını onayladıktan sonra(oracle’lar yardımıyla) ödeme otomatik olarak serbest bırakıldığından, sözleşme yürürlüğe girdikten sonra hiçbir tarafın harekete geçmesi gerekmez.🎋

Sözleşmeleri Hukuki Akıllı Sözleşmelere Dönüştürmek ♻️

Uluslararası Swaplar ve Türevler Birliği (ISDA) ve Londra’da bulunan çok uluslu bir hukuk firması olan Linklaters tarafından hazırlanan ortak bir belgeye göre ,“Hukuki bir anlaşma, operasyonel olan ve operasyonel olmayan maddeleri içeren anlaşma olarak analiz edilebilir.”

Akıllı Sözleşmelerde Operasyonel Maddeler Nedir?

✔ Operasyonel maddeler aslında adından da anlaşıldığı üzere, örneğin bir araba kazası geçirip sonra bir talepte bulunmak gibi, sözleşmenin fiili eylemlerini ana hatlarıyla belirtir. Mesela talep geçerliyse, teminatlarına göre bir sigorta ödemesi yapın, talep geçersizse ödeme yapmayın …. gibi gibi durumlardır🐚

✔ Akıllı sözleşmeler, bilgisayar kodu kullandığından (x olursa, y’yi yürütün, olmazsa yürütmeyin..) operasyonel maddelerin yerini alabilir gibi duruyor. Sonuçta bir akıllı sözleşme kodu gayet NET sonuçlar için çalışır. Yürüt ya da yürütme, hepsi bu 🙂

✔ OpenLaw’ın düşüncelerine bakacak olursak bunu gerçeğe dönüştürmek için bir yol haritası çıkarmışlar bile 😉

OpenLaw diyor ki , hukuki sözleşmeleri akıllı sözleşme olarak yürütmek için üç temel bileşen vardır:

Akıllı Sözleşmelerdeki Operasyonel Olmayan Maddeler Ne Olacak Peki? 👀

İşlemsel/operasyonel olmayan sözleşme maddeleri taraflar arasındaki anlambilimini ve ontolojiyi yorumlamakla ilgilidir.

Cambridge University Press’e göre , “Biçimsel anlambilim, anlambilime, anlam incelemesine, kökleri mantıkta, dil felsefesinde ve dilbilimde olan bir yaklaşımdır.”

Bu konu hakkında bir diğer açıklama şu şekilde :

Stanford Legal Design Laboratuvarı Direktörü Margaret Hagan tarafından tanımlandığı gibi , bir ontoloji “bir alandaki tüm insanların, şeylerin, kavramların ve ilişkilerin açık, yapılandırılmış bir açıklamasıdır. Tıpta, hukukta veya başka alanlarda olduğu gibi, bir alanda çalışan tüm insanlara ortak bir kelime dağarcığı sağlar. Bu onlara alanlarını makinelere nasıl temsil edecekleri konusunda ortak bir anlayış sağlıyor.”🦾

İkisini bir araya getiren biçimsel anlambilim, sözleşmedeki sözcüklere ve kavramlara mantıksal anlam sağlarken, ontolojiler, yapı ve referans için bir bilgi alanı sağlayarak yasal kavramlar arasındaki karşılıklı ilişkileri kategorize etmeye yardımcı olur. Endişelenmeyin hemen açıklıyorum🙂

Örneğin, biçimsel anlambilim, “iyi niyetle” gibi ifadelere belirli yorumlar verebilirken, ontolojiler bu tür ifadelere anlam veren yargı yetkisini, yasaları, veri tabanlarını ve mahkeme davalarını tanımlar.

Burada anlamamız gereken temel mesele, toplumların; sözcükleri ve kavramları süregelmiş bir tavırla nasıl kullandıkları aslında.

Operasyonel olmayan cümlelerin saf kodlanmış mantığa indirgenmesi daha zordur. “İyi niyetle, edeplice, ahlaka uygun” gibi gibi kolayca kodlanamayan ve bilgisayara aktarılamayan öznel maddenin biçimsel temsilinde sorunlar ortaya çıkar, çünkü öznel yorumlama veya yapılandırılmış bilgiye referanslar gerektirir. Bilgisayarın iyi niyetten ne anlayacağı konusunda şüpheliyim 😉

Akıllı sözleşmeler, tarafları öznel ayrıntıları düzeltmeye zorlamak gibi olumlu bir etkiye sahip olsa da bu durum, bazen uygulamaya değmeyecek kadar çok maliyetli olabilir. Bu öznel hükümler(iyi niyetli davranmak ifadesi gibi), mahkemelerin anlaşmazlıklar üzerine devreye girebileceği yerlerdir.

(💬 Bu arada eminim ki ontoloji veritabanlarına başvuran ve makine öğrenimi kullanarak öznel ayrıntıların bilgisayar tarafından daha kolay anlaşılması üzerine çalışan ekipler vardır 🙂)

Bence, akıllı sözleşmelerin davaları ortadan kaldırmayacağını, fakat sözleşmedeki prosedürlerin kolaylaşıp maliyetin ve sürenin ciddi oranda azalacağını düşünebiliriz.

Akıllı Sözleşmelerin Hukuki Durumu 👾

Cardozo Hukuk Fakültesi tarafından hazırlanan Akıllı Sözleşmeler ve Yasal Uygulanabilirlik başlıklı bir araştırma raporu var, bu rapora göre:

“Teknolojinin yeniliği göz önüne alındığında, akıllı sözleşme kodunun uygulanabilirliği sorusu henüz ABD mahkemeleri tarafından incelenmedi. Neyse ki, akıllı sözleşmenin uygulanabilirliği sorusu, dolandırıcılık yasasının mevcut eyalet hukuku uygulamaları, Tekdüzen Ticaret Kanunu (“U.C.C.”), Küresel ve Ulusal Ticaret Yasasında Elektronik İmzalar (“E-İmza Yasası”) ve Tekdüzen Elektronik İşlemler Yasası (“UETA”) üzerine modellenen eyalet yasaları kapsamında büyük ölçüde yanıtlanabilir durumda”

Blockchain ve akıllı sözleşmeler alanında yapılması gereken çok iş olmasına ve hiçbir şeyin kesin olmamasına rağmen, birçok hukuk uzmanı arasında e-imzalar ve elektronik sözleşmeler/işlemlerle ilgili halihazırda mevcut yasaların akıllı sözleşmelere yasal uygulanabilirlik kazandırmak için uygulanabileceğine dair yaygın bir inanç var🛠️ Siz de fark ettiniz bunu, değil mi? 😅

Akıllı sözleşmelerin, yasal olarak da hukuki sözleşmelere uygulanabilirliğini belirlemek için hukuki belgede nasıl temsil edildiğini incelemek önemli. Hukuki akıllı sözleşmeleri temsil eden ISDA/Linklaters’ın hazırladığı ortak belgesinde daha ayrıntılı ifade edilen, iki geniş yöntem vardır: dış ve iç temsil (external and internal representation).💥

Akıllı Sözleşmelerin Dış-Harici Temsilciliği (internal representation)

✅Dış temsilde sözleşme fizikseldir ve doğal dil ile temsil edilir, fakat operasyonel maddeleri temsil eden iş mantığının bir kısmı akıllı bir sözleşme aracılığıyla işlenir. (yani gerçek anlamda kağıt üzerinde sözleşme var, ama ek olarak bu sözleşmenin bilgisayar tarafından anlaşılabilir kısımları da akıllı sözleşme üzerinde olacak)

✅Gerçek kod, sözleşmeye karşılıklı olarak münhasırdır ve bu nedenle yasal olarak bağlayıcı değildir. Bu modelde, kod yanlış tarafa bir işlemi tetikleyecek olsaydı, karşı tarafı dava etmek ve kazanmak için açık bir yasal emsal olurdu. Bu model, akıllı sözleşmelerin ilk günlerinde daha fazla rahatlık sağlar çünkü hataları yasal olarak düzeltmek için daha fazla hareket alanı sağlar.

✅Akıllı sözleşmelerdeki dış temsil, ödeme anlaşmalarını tetiklemek yerine, genellikle olay oluşumları için veriye dayalı fatura makbuzları gibi bir “talep izni” etrafında döner.

✅Örneğin, tahvil ödemeleri, tahvil ihraççısından tahvil sahibine doğrudan ödeme yapmak yerine, cari faiz oranlarına dayalı ödeme talepleri olarak kaydedilir. İddialar, bir mahkemede kanıt olarak kullanılabilecek, oluşumunun kriptografik olarak doğrulanmış bir makbuzunu (tarih, ödeme tutarı, ilgili taraflar, olay verileri) sağlamak için blok zincirinde bile üretilebilir.

✅Dahili/Dış temsil, mülk tapuları gibi mülkiyet talepleri için en uygun kullanım alanı olsa da, karşı tarafın uzlaştırma işlemi yapmasını ve ödemeyi yapmasını beklemeniz gerektiğinden, makbuz taleplerinin mevcut dijital sözleşmelerden çok farklı olup olmadığını takip etmek ve tecrübe etmek gerek.

Akıllı Sözleşmelerin Dahili-İç Temsili (external representation)

✅Dahili temsilde sözleşme hala doğal dildedir, ancak sözleşmenin belirli kısımları yasal olarak bağlayıcı olan tanımlanabilir kod parçalarına atıfta bulunur. Bu yorumda, akıllı sözleşmenin sonucu yasal olarak bağlayıcı olacak ve yanlış olsa bile doğrudan “ kullanım izni ” verecektir çünkü operasyonel maddenin temelini oluşturan kod bağlayıcıdır.

✅Bu modelde, kodun kanuni olması ve mülkiyetin devredilmesi nedeniyle, her bir tarafın teknik olarak bilgili birinin sözleşme kodunu ve üzerinde çalıştığı platformu önceden denetlemesi AŞIRI AŞIRI önemlidir. Bununla birlikte, hataların meydana geldiğine dair yüksek bir ispat yükünün olduğu durumlarda akıllı sözleşme sonuçlarını bozan yasal emsaller ortaya çıkabilir.🙂

✅Akıllı sözleşmeler için dahili temsil, bir sözleşmenin uçtan uca yürütülmesi veya ödemelerin doğrudan olay verilerine dayalı olarak verildiği “kendi kendine yürütme” ile daha yakından ilişkilidir.Misal Chainlink, SWIFT ile konsept kanıtı olarak akıllı bir bağ oluşturma yeteneğini zaten geçtiğimiz günlerde kanıtladı. PoC, en iyi beş bankanın ortalama faiz oranına dayalı olarak otomatik tahvil ödemeleri yaptı ve ardından SWIFT ağında bir ödeme mesajını tetikledi. Bu örnekte, yürütmeden kapatmaya kadar herhangi bir manuel işlem gerekli değil örneğin 🍀

Daha Fazla Gelişim Alanı💥

Pek çok endüstri liderinin öncü çalışmalarına rağmen, yasal akıllı sözleşmeler hala gelişimlerinin ilk günlerinde.Ve kat edilecek çok yol var gibi görünüyor. ♾ Kitlesel olarak da bu durumun benimsenmesi için ele alınması gereken birkaç kilit alan var ;

📌Standartlar

Birçok endüstride kitlesel benimseme, genellikle endüstri standartlarının oluşturulmasına bağlıdır. En basitinden hukuki sözleşmeleri temsil etmek için avukatların yasal olarak bağlayıcı akıllı sözleşme kodunu kolayca anlamasına, taslağı hazırlamasına ve kontrol etmesine olanak tanıyan ortak bir programlama dili olması gerekir. Bu dilin yaygınlaşması ve kullanımda olması gerekir. Ve bunu başarmak için, bilgisayar programlama dilinin doğal hukuk diline kolayca dönüştürülmesini sağlamak için Ricardian Sözleşmeleri gereklidir.

Hadi diyelim bu mümkün değil, ya da zor, o zaman ne gerekir? Her hukuk firmasında teknoloji uzmanlarına sahip olmak kesinlikle çok önemlidir. Ne yazık ki, akıllı sözleşmeleri temsil etmenin birçok farklı yöntemi (biçimlendirme dili) de vardır, bu da farklı projelerden ve yargı alanlarından avukatların sözleşmenin şartlarını kolayca anlamasını zorlaştırır. Bu dilleri birkaç taneye indirgemek veya ortak dönüştürme araçlarını etkinleştirmek, sözleşmeleri küresel ölçekte yönetmenin muhtemelen tek yoludur😌😞

📌Güvenilir Şablonlar

Şablonların günümüzde yaygın olarak kullanılmasına benzer şekilde, akıllı sözleşmeler de basit bir sürükle - bırak yöntemiyle kullanılabilen ve ardından modayı değiştirebilen güvenilir şablonlara ihtiyaç duyuyor 😋. OpenLaw ve Clause (Accord Projesi aracılığıyla) gibi girişimler, ortak sözleşme anlaşmalarını çoğaltan, kullanımı kolay açık kaynak şablonları tasarlamak için biçimlendirme dillerini kullanıyor. Gayet başarılı olduklarını söylemek de mümkün!

Zaman içinde işletmeler ve sektörün uzmanları, hukuki olarak uyumlu ve pazarın ihtiyaçlarını karşılayan akıllı sözleşme şablonlarını belirleyene kadar, bu anlaşmaları iyileştirecektir ya da üzerinde çalışılacaktır. Basit iş süreçleri için temel akıllı sözleşme şablonları üzerinde anlaşmaya varıldığındaysa , gelişmiş iş modelleri için daha karmaşık tasarımlar ortaya çıkabilir.Ama bunun için daha çok yol var doğrusu.🤩

📌Dava Prosedürleri

Her şey muhteşem olmaz 🙅‍♀️ Akıllı bir sözleşmenin sonucuyla ilgili anlaşmazlıklar çıkabilir. Bu gibi durumlarda yani bir şeylerin yanlış gitmesi durumunda resmi prosedürlerin oluşturulması da ayrıca önemlidir. Halihazırda pek çok devlet kurumu , bu tür olaylarla ilgili olarak geri dönüş prosedürlerini ve yasal emsalleri tartışıyor. Bu, bu tür sorunların ortaya çıktığı ve kararların alındığı gelecekteki davalara bağlı olarak gelişecek bir alandır. Yorumlar elbette yargı alanında farklılık gösterebilir, ancak standart prosedürler kök salmalı ve piyasaya açıklık sağlamalıdır.Bu sebeple zamanla hatalar ve çözüm emsalleri de oluşacaktır.

Jena’daki (Almanya) Friedrich-Schiller-Üniversitesi’nde Uluslararası Özel Hukuk Profesörü olan Giesela Rühl’ün dediği gibi, “tıpkı diğer tüm sözleşmeler gibi, akıllı sözleşmeler de kanunun bunlara cevap vermesini gerektirir. Bu nedenle belirleyici soru, akıllı sözleşmelerin kanuna tabi olup olmadığı değil, hangi kanuna tabi olduklarıdır.”

📌Veri Güvenliği

🆘️ Verilerin doğrudan eylemleri tetiklediği ve kodun kanun olduğu göz önüne alındığında, veri kalitesi de son derece önemlidir. Sözleşmeler veri odaklı otomasyona doğru ilerlemeye devam ederse, veri güvenliği ve doğrulama için şu anda mevcut olandan daha yüksek standartlara ihtiyaç duyacaklar.

🆘️ Çünkü akıllı sözleşme tamamen kod ve veri içerikli. Tek bir başarısızlık noktasına (oracle) sahip olmakla ilişkili büyük yolsuzluk ve kesinti süresi riski göz önüne alındığında, yasal olarak bağlayıcı otomatik yürütme sözleşmeleri için merkezi olmayan oracle’lar gerekecektir. Bildiğiniz gibi Chainlink, yasal akıllı sözleşmeler için kimliği doğrulanmış, onaylanmış ve manipülasyona dayanıklı veri girişleri ve çıkışları geliştirmek için sağlam bir araç ve veri seti sağlar.

Sonuç 🛠️ 🤗

Toplum, geniş ölçekli otomasyon yolunda ilerliyor gibi duruyor. Robotik aracılığıyla el emeğinin yaygın olarak tartışılan otomasyonuna ek olarak, akıllı sözleşmeler otomasyonu hızla açık kaynaklı ve merkeziyetsiz protokoller aracılığıyla ekonomik değer alışverişlerine doğru genişliyor. Akıllı sözleşmeler, yasal işlemlerin sürecini önemli ölçüde kolaylaştıracaktır. Fakat hala zaman var :)

Linklaters gibi hukuk firmaları, akıllı sözleşme yasal standartları için doğrudan ISDA ile çalışırken, Global Legal Blockchain Konsorsiyumu ve Dijital Ticaret Odası, paydaşlarla yasal standartlar üzerinde fikir birliği sağlamak için halihazırda yoğun mesai harcıyor ⏳🙂

Bu standartlar kesinleştiğinde, akıllı sözleşmeler, çok taraflı iş akışlarını koordine etmeyi içeren iş yürütmenin hızına ve maliyetine ciddi verimlilikler getirecektir. Bu anlaşmaların merkeziyetsiz bir şekilde doğrulanması, dünyanın her yerinden herhangi biriyle karşı taraf riskinden korkmadan işlem yapan, güvenilmez bir topluma bir devrim yaratan yol açacaktır. Kim bilir, belki de çoktan başladı devrimin ayak sesleri ⛱️🙃

💻💻 Bu arada Blockchain ekosisteminde düzenlediğim etkinliklerden haberdar olmak için Meetup sayfama kaydolabilir, Telegram grubuma girebilir, Twitter’dan takip edebilirsiniz!⛱👻 Umarım yazılar, içerikler ve paylaşımlarım sizlere fayda sağlıyordur. Bana ulaşmaktan çekinmeyin 🔮